Rehema Mbele hakupenda habari kubwa ziletwe kwa simu. Alimwambia Juma aje nyumbani kwake baada ya kazi, na alipoingia alimkuta mezani na chai, karatasi na uso ambao haukuwa tayari kumfariji kabla ya kuelewa.
“Anza na kiasi,” alisema.
Juma alitaja bei ya nyumba ya Mtoni, gharama zilizokatwa kwenye mauzo, kiasi kilichoingia benki na kiasi alichotuma kwa Hassan kwa awamu. Mariam alikuwa amesisitiza aje na nakala za mkataba na statement badala ya simulizi. Juma aliweka kila karatasi mezani kwa mpangilio.
Rehema alisoma kimya. “Mariam alijua nyumba imeuzwa?”
“Ndiyo.”
“Alijua sababu yote?”
“Hapana.”
Rehema alitazama kaka yake. “Hapo ndipo pa kwanza pa kuanza. Usitumie Hassan kufunika kosa lako kwa familia.”
“Nimeshamwambia.”
“Na bado yuko nyumbani?”
Juma akatabasamu bila furaha. “Yuko. Lakini hiyo si sawa na kusema mambo yako sawa.”
Aliendelea kueleza screenshot, tofauti ya saa, ombi la withdrawal na malipo yaliyotoka akaunti ya Hassan binafsi. Rehema hakusema “nilijua.” Badala yake aliuliza kama Juma alikuwa na agreement ya uwekezaji.
“Kuna messages.”
“Agreement?”
“Hapana.”
“Statement ya account yako?”
“Hapana.”
“Jina la broker?”
“Bado hajatoa.”
Rehema akafunga macho kwa muda. “Juma, umekuja kuniambia kwa sababu unataka msaada au kwa sababu unaona kuna wengine?”
“Vyote. Sitaki kufanya kelele. Lakini nataka kujua kama Hassan amewahi kukutajia hii.”
Rehema alinyamaza kwa muda mrefu kuliko alivyotarajia. Kisha akaenda chumbani na kurudi na simu ya zamani aliyokuwa akitumia kwa biashara yake ya vitambaa. Aliingia kwenye ujumbe na kumkabidhi.
Miezi miwili iliyopita Hassan alikuwa amemwandikia: *Dada, kuna nafasi fupi. Nikipata liquidity wiki mbili narudisha na bonus. Juma yuko ndani pia, unaweza kumuuliza.* Rehema alikuwa amemjibu kwamba hatoi mkopo bila karatasi. Hassan akasema si mkopo, ni “bridge ya position.” Rehema alikataa.
Juma alihisi tumbo likikaza. “Kwa nini hukuniambia?”
“Kwa sababu nilidhani ni biashara yake na wewe. Pia sikutaka kukutendea kama mtoto. Sasa ninaona jina lako lilitumika kunipa confidence.”
“Hakuambia nimeidhinisha.”
“Lakini aliweka jina lako karibu na ombi.”
Rehema alimruhusu Juma kupiga picha ya ujumbe huo baada ya kuhakikisha tarehe na namba vinaonekana. “Usiisambaze. Mimi nitaweka simu hii. Ukihitaji statement yangu nitatoa mwenyewe.”
Juma alikubali. Hakuwa anataka kujenga kesi kwa kuchukua vitu vya watu bila ruhusa. Alitaka kila mtu awe mmiliki wa ushahidi wake.
Walizungumza kuhusu nyumba. Rehema alikuwa mmoja wa waliomsaidia Juma kuisimamia baada ya mama yao kufariki; alijua haikuwa nyumba ya kifahari, lakini ilikuwa akiba iliyokuwa imejengwa kwa miaka. “Pesa inaweza kupotea,” alisema. “Lakini ukianza kuficha hasara ili kulinda heshima, unaweza kuuza kila kitu bila kujua umeanza lini.”
Juma alijua alimaanisha nyumba ya pili—ile waliyoishi. “Hiyo haiuzwi.”
“Usiseme kwa hasira. Weka sheria na Mariam.”
“Tutafanya.”
Kabla hajaondoka, Rehema aliuliza kama Hassan alikuwa amewahi kuomba mtu mwingine fedha kwa jina la Juma. Juma hakujua. Hilo likawa swali jipya, lakini hakutaka kugeuza ndugu zake kuwa wachunguzi. Walikubaliana kuwasiliana na watu wachache ambao walikuwa tayari wametajwa kwenye kundi la zamani, mmoja mmoja, kwa swali lilelile: uliweka fedha? ulipokea nini kama uthibitisho? una access ya akaunti?
Juma alisimama mlangoni akiwa na jalada lake. Rehema akamuita tena.
“Kuna kitu sijakwambia. Hassan hakuniandikia mara moja tu.”
Juma akageuka.
“Wiki iliyopita aliuliza kama ninaweza kumpa mkopo wa muda mfupi. Hakutaja investment. Alisema ana pengo la cash mpaka mwisho wa mwezi.”
Rehema hakumaliza mazungumzo kwa habari ya mkopo. Aliomba kuona transfer ya kwanza ya Juma kwenda kwa Hassan. Juma alipofungua statement, dada yake alitazama tarehe na akakumbuka siku hiyo vizuri: ilikuwa wiki ile ile Juma alipowatangazia kwamba mauzo ya nyumba yamewapa nafasi ya “kupumua” kwenye biashara.
“Kwa hiyo wakati ulisema umeweka duka sawa, tayari sehemu kubwa ilikuwa imetoka?”
“Ndiyo.”
“Ulinidanganya pia.”
Juma alitaka kusema hakutaja kiasi. Akajizuia. “Nilifanya watu waamini picha ambayo haikuwa kamili.”
Rehema akamrudishia simu. “Hapo ndipo aibu inakuwa ghali. Ukificha jambo moja, baadaye kila mtu anatumia taarifa ya zamani kufanya uamuzi mpya.”
Walipitia mkataba wa nyumba kipengele kwa kipengele. Hakukuwa na tatizo la umiliki au mauzo; Juma alikuwa na mamlaka ya kushughulikia mali hiyo chini ya mpangilio wa familia, na Mariam alikuwa amekubali mauzo yenyewe. Uharibifu ulikuwa kwenye matumizi yaliyofichwa baada ya fedha kuingia. Hilo lilikuwa muhimu kwa Juma. Hakutaka baadaye kusema “nyumba iliibwa” wakati aliisaini na kuuza mwenyewe.
Rehema alitoa daftari lake la biashara na kuonyesha jinsi alivyokataa mkopo wa Hassan: aliandika tarehe, kiasi alichoombwa, sababu iliyotolewa, na jibu lake. “Mimi si mwerevu kuliko wewe,” alisema. “Nina tabia tu ya kuandika kabla sijakubali.”
Juma alikopi muundo huo, si taarifa zake. Akaongeza kwenye jalada lake sehemu mpya ya *requests*. Hassan akimwomba fedha tena, au mtu mwingine akisema ameombwa, wangerekodi ombi lenyewe kabla ya kutafsiri nia.
Walipokula chakula kidogo kabla Juma hajaondoka, Rehema alimwambia asijaribu kurudisha heshima kwa kutafuta ushindi wa haraka. “Ukipata nusu ya pesa kesho lakini ukajifunza tu kuficha vizuri zaidi, umepoteza zaidi.” Juma hakujibu. Alijua alikuwa bado anatamani siku moja Hassan aseme sentensi moja itakayofanya kila kitu kiwe misunderstanding. Lakini rekodi zilikuwa zinaanza kumfundisha kukaa na jibu lisilopendeza.
Kabla Juma hajaondoka, Rehema alimpa nakala ya ujumbe wake baada ya kuandika kwa mkono kwamba ametoa kwa hiari. Juma aliona hilo kama jambo dogo, lakini dada yake alisema, “Kesho nikikasirika na wewe, record bado inapaswa kusema nilikupa kwa ridhaa leo.” Juma akaweka tarehe na sababu kwenye folder. Walikubaliana kwamba kama Rehema angekumbuka mtu mwingine, asimtafute kwa niaba ya Juma; angempa tu namba ya Juma na mtu huyo aamue. Hivyo mnyororo wa mawasiliano usingegeuka kuwa uvumi wa familia. Juma alipotoka, alihisi aibu ya kumwambia dada yake ilikuwa bado pale, lakini haikuwa tena kitu cha kukimbia. Ilikuwa bei ndogo kuliko kufanya watu waendelee kufanya maamuzi kwa picha yake ya zamani ya mafanikio.
Hassan alikuwa amemwomba Rehema mkopo pia.
#