Ofisi ya Bwana Kenga haikuwa ya kifahari. Kulikuwa na feni iliyolia kila ilipozunguka na kabati la chuma lililofungwa kwa kufuli mbili. Hapo ndipo washiriki waliotaka hatua rasmi walikutana wiki iliyofuata. Si wote wa mkutano wa jamii walikuja. Wengine walitaka muda; wengine waliona aibu; Stella alisisitiza kwamba hataki kuhusishwa.
“Hilo ni chaguo lao,” Bwana Kenga alisema. “Hakuna mtu anayelazimishwa kuwa mdai kwa sababu wengine wanataka.”
Juma alikuwa amefikiria kwanza kuhusu kurudisha pesa yake. Hassan alikuwa rafiki yake wa zamani; labda angeweza kufanya makubaliano ya faragha na kupata sehemu kubwa mapema. Lakini baada ya timeline kuonyesha jinsi malipo ya mtu mmoja yalivyoweza kutegemea fedha za mwingine, wazo hilo lilianza kumkera.
Hassan alifika na pendekezo. “Juma, wewe ulileta mambo hapa. Naweza kukupa sehemu yako kwa awamu haraka, halafu hao wengine nitawamaliza baadaye.”
Omari aliposikia alikunja uso. Juma akauliza, “Kwa nini mimi kwanza?”
“Kwa sababu wewe ni rafiki yangu. Na Mariam ameumia.”
“Hiyo haiwezi kuwa priority ya madai.”
Hassan akachukia. “Sasa unataka kuwa saint?”
“Hapana. Nataka nisilipwe na pesa ambayo inaweza kumfanya mtu mwingine asipate chochote bila sababu ya wazi.”
Bwana Kenga aliweka karatasi mbele yao. Hatua ya kwanza haikuwa kugawana fedha bali kutambua madai na assets zinazoweza kuthibitishwa. Hassan alitakiwa kutoa orodha ya akaunti, mali inayohusiana, madeni na obligations. Pale alipohofia faragha, taarifa zingeangaliwa na mshauri na wahusika wanaohusika badala ya kutumwa kwenye kundi.
Walijadili chaguzi za kisheria kwa lugha rahisi: madai ya kiraia ya fedha, makubaliano ya malipo chini ya usimamizi, na uwezekano wa taarifa kwa mamlaka ikiwa rekodi zingeonyesha ukiukaji unaohitaji hatua hiyo. Bwana Kenga hakutoa ahadi ya recovery kamili. “Hasara ya kweli huanza pale tunapoacha kuandika balance ya picha na kuhesabu kile kilichopo na kile kinachodaiwa.”
Bi. Nuru alileta valuation ya muda ya positions ambazo Hassan alikuwa ameonyesha. Baadhi zingeweza kufungwa, lakini thamani yake ilikuwa chini ya trackers alizowatuma watu. Kulikuwa pia na gari lililosajiliwa kwa Hassan na hisa ndogo katika biashara ya vifaa. Hakuwa na nyumba ya siri ya kifahari kama uvumi uliokuwa umeanza kusambaa.
Musa akasema, “Kwa hiyo fedha zimeenda zote sokoni?”
“Hatuwezi kusema zote,” Bi. Nuru alisema. “Statement ina matumizi binafsi pia. Tunahitaji kutenganisha bila kufanya kila matumizi kuwa wizi. Kazi hii ni boring, lakini ndiyo salama.”
Juma akatabasamu kwa mara ya kwanza siku hiyo. Ukweli wao ulikuwa boring kwa namna nzuri—tarehe, saini, kiasi, ridhaa.
Hassan alikataa kuleta orodha kamili ya mali siku hiyo. Akasema anahitaji kuzungumza na familia yake. Bwana Kenga akampa muda ulioandikwa na kueleza kwamba kama hakuna ushirikiano, wale walio tayari wanaweza kuendelea na madai yao kwa njia rasmi.
Baada ya watu wengine kuondoka, Hassan alimfuata Juma koridoni. “Umeridhika sasa?”
“Na nini?”
“Kunivua mbele ya watu.”
Juma akatikisa kichwa. “Ningekuwa nimeridhika kama ungekuwa na akaunti ya group na statements zote zilingane. Hili halinipi kitu.”
Hassan alimtazama kwa uchovu. “Kuna kitu kimoja nimekuwa sijataja.”
Juma hakusema.
“Nina sehemu ya ghala nililonunua pamoja na binamu. Share yangu inaweza kuuzwa. Haijawa kwenye orodha kwa sababu sikutaka familia ijue.”
“Usiniambie mimi peke yangu.”
“Ni asset halisi.”
“Basi iwe kwenye orodha rasmi.”
Hassan akakubali kwa kichwa, kwa mara ya kwanza bila mabishano.
Mali ya ghala haikukubaliwa kwa thamani aliyotaja Hassan kwa mdomo. Bwana Kenga aliomba hati ya share, taarifa ya umiliki na valuation huru kabla ya kuingizwa kwenye hesabu ya recovery. Hassan alikasirika. “Mnaniambia nilete asset, nikileta bado hamniamini.”
“Si suala la kukuamini,” Bi. Nuru alisema. “Ni suala la kutumia method ileile kwa kila upande.”
Juma alihisi maneno hayo yakimrudia kwake. Hata asset inayomsaidia haikupaswa kupewa thamani kwa sababu alitaka iwe kubwa.
Wakili mmoja ambaye baadhi ya washiriki walimshauri kwa pamoja aliwaeleza kwamba hatua zao zinahitaji kutenganisha facts, madai ya kisheria na negotiation. Juma hakutaka maelezo ya sheria yawe shortcut ya kusema matokeo. Aliandika options na deadlines, kisha akasisitiza kila mtu anaweza kupata ushauri wake binafsi.
Omari aliuliza kama wanapaswa kufungia gari la Hassan mara moja. Mshauri akasema hilo linategemea process halali na evidence; hakuna mtu kwenye chumba aliyekuwa na mamlaka ya kuchukua mali kwa mkono. Bwana Kenga akaongeza: “Hakuna kujisaidia. Tulitoka kwenye mfumo usio rasmi; suluhisho haliwezi kuwa mfumo mwingine usio rasmi.”
Hilo likazuia hasira ambayo ilikuwa imeanza kuchemka. Musa, ambaye alikuwa amenyoosha sauti, akakaa chini.
Juma aliporudi nyumbani, alimweleza Asha kwa kiwango kinachofaa kwamba watu walikuwa wanatafuta njia ya kurudisha baadhi ya fedha kwa karatasi, si kwa vitisho. Asha akauliza kama watapata zote.
“Sijui,” Juma alisema.
“Na hiyo si scary kusema?”
“Ni scary. Lakini ni bora kuliko namba niliyotaka kusikia.”
Mariam alimsikia na hakusema chochote. Baadaye alimwambia, “Hiyo ndiyo mara ya kwanza umesema ‘sijui’ bila kuongeza promise nyuma yake.”
Juma alitambua alikuwa amejenga sehemu kubwa ya tatizo lake kwa kutaka kila swali liishe na solution. Sasa baadhi ya maswali yalikuwa na procedure tu.
Hassan alipotaja share ya ghala, aliomba wasiweke address kamili kwenye minutes za kundi. Bwana Kenga akakubali; taarifa ya ownership ingeenda kwa watu wanaohitaji kwa verification. Juma aliona tena tofauti kati ya transparency na public exposure. Recovery haikuhitaji majirani wajue mali ya Hassan iko wapi. Il require wale wanaosimamia madai waweze kuthibitisha ipo na ni sehemu gani yake. Omari alikubali kwa kusita. Hiyo ilipunguza uwezekano wa mtu kwenda kwenye ghala mwenyewe kwa hasira. Mfumo rasmi ulikuwa polepole, lakini polepole hiyo ilikuwa pia kinga dhidi ya kosa jipya.
Alikuwa amefichua mali moja inayoweza kufuatiliwa.
#